Niniejszy artykuł stanowi próbę stworzenia kompleksowego i reprezentatywnego obrazu rozwoju europejskiej morfologii czaszki od górnego paleolitu do przełomu późnego eneolitu/epoki brązu, co jest pracą, którą ostatnio przeprowadzono ponad trzy dekady temu. Jednym z głównych priorytetów było przybliżenie tego tematu laikowi, co naturalnie wymagało jak najbardziej obrazowej prezentacji wyników i ich umiejscowienia w kontekście popularnej terminologii antropologicznej. Kolejnym ważnym celem było porównanie rozwoju europejskiej formy czaszki z wynikami najnowszych badań paleogenetycznych, które nie zostały jeszcze przeprowadzone na tak szeroką skalę. Przedstawione dane pokazują, że przez co najmniej 25 000 lat średnie cechy czaszki populacji europejskich pozostawały względnie stabilne, zdominowane przez solidny, szerokotwarzowy morfotyp, a dopiero po przybyciu anatolijskich rolników z ich smukłą, wąskotwarzową morfologią   około 6000 lat p.n.e. zmienność w tym zakresie zasadniczo wzrosła. Uderzający kontrast fizyczny, genetyczny i geograficzny między tymi dwiema grupami trwał około 3000 lat i został ostatecznie przerwany przez inwazję Jamnaja ze stepów wschodnioeuropejskich, która całkowicie zmieniła mapę genetyczną kontynentu. Wzajemna interakcja między genetycznie obcymi populacjami dała początek dwóm nowym, unikalnym typom morfologicznym, związanym z kulturą ceramiki sznurowej i kulturą pucharów dzwonowatych. Natomiast przedstawione dane nie dostarczają przekonujących dowodów na zmiany morfologiczne związane z przejściem mezolitu do neolitu.