Założone w 1888 roku jako część biblioteki miejskiej. Budynek wzniesiony w latach 1892–1898 w stylu neorenesansowym. Od 1945 roku stanowi własność państwa. W muzeum znajdują się eksponaty od czasów prehistorycznych po okres odrodzenia bułgarskiego. Złoto z Warny, wydobyte w 1972 roku, zajmuje trzy sale. Muzeum zarządza tereny łaźni rzymskich i klasztoru Aladzha. W planach są kolejne obiekty, w tym bazylika biskupia i klasztor Theotokos. Posiada bibliotekę, muzeum dla dzieci, sklep z pamiątkami oraz kawiarnię. Na dziedzińcu odbywa się festiwal jazzowy.