Poszukiwanie soczewkowanej grawitacyjnie poświaty rozbłysków gamma

Poszukiwanie soczewkowanej grawitacyjnie poświaty rozbłysków gamma

Rozbłyski gamma to jedne z najbardziej energetycznych procesów zachodzących w najdalszych zakątkach Wszechświata. Od lat są w centrum zainteresowania astrofizyków. Naukowcy spodziewają się, że istnieje możliwość soczewkowania grawitacyjnego sygnałów pochodzących od takich zdarzeń. W poszukiwaniach potwierdzenia tych oczekiwań biorą udział naukowcy z NCBJ.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Fizycy z UW: Nobel z fizyki nie jest nagrodą za teorię czy eksperyment

Fizycy z UW: Nobel z fizyki nie jest nagrodą za teorię czy eksperyment

Tegoroczny Nobel z fizyki nie jest nagrodą za teorię czy eksperyment, to nagroda za połączenie skomplikowanych teorii ze sposobem, w jaki możemy symulować zjawiska na komputerach – tak fizycy z UW skomentowali w rozmowie z PAP wtorkowy werdykt Komitetu Noblowskiego.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Nadprzewodnictwo możliwe w rekordowo wysokiej temperaturze?

Nadprzewodnictwo możliwe w rekordowo wysokiej temperaturze?

Naukowcy z Polski, Włoch i Chin oszacowali po raz pierwszy temperaturę, w jakiej mogą pracować nadprzewodniki oparte o związki srebra i fluoru. Uzyskana wartość jest bliska 200 K (minus 73 stopni C) - dużo więcej niż 135 K (minus 138 stopni C) dla dotychczasowych rekordzistów – związków miedzi i tlenu. O badaniach informuje UW.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Chemiczny recykling - szansą dla przemysłu i dla przyrody

Chemiczny recykling - szansą dla przemysłu i dla przyrody

Recykling chemiczny to jeden z rodzajów recyklingu, pozwalający na uzyskiwanie z tworzyw sztucznych czystych związków do produkcji polimerów i dalej kolejnych wyrobów. Dr inż. Patrycja Maria Jutrzenka Trzebiatowska z UG do tej metody wprowadza kolejną nowość - złożone, trójwymiarowe struktury znane jako MOFy.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Prof. Katunin: znajomość fraktali pozwoliła rozwinąć ważne technologie i przysłużyła się rozrywce

Prof. Katunin: znajomość fraktali pozwoliła rozwinąć ważne technologie i przysłużyła się rozrywce

Geometryczne obiekty, jakimi są fraktale, dawniej zwano „matematycznymi potworami” lub „wyrzutkami”. Dziś wiedza na ich temat pozwala rozwijać telekomunikację, bezpieczeństwo przesyłu danych czy rozrywkę - gdy korzystają z niej twórcy kinowych efektów specjalnych - mówi w rozmowie z PAP prof. Andrzej Katunin z Politechniki Śląskiej w Gliwicach.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

30 lat obecności Polski w CERN

30 lat obecności Polski w CERN

1 lipca 1991 r. Polska dołączyła do państw członkowskich Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN, stając się współwłaścicielem największego na świecie laboratorium fizyki cząstek. Z CERN związanych jest obecnie ok. 550 Polaków, część z nich uczestniczy w najważniejszych badaniach tej instytucji.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Naukowiec o Noblu dla Penrose'a: powinien dostać tą nagrodę już wcześniej i to w dziedzinie... chemii

Naukowiec o Noblu dla Penrose'a: powinien dostać tą nagrodę już wcześniej i to w dziedzinie... chemii

Roger Penrose, profesor na Uniwersytecie w Oksfordzie, otrzymał tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Jednak zdaniem prof. Pawła Nurowskiego z PAN Penrose powinien otrzymać Nobla już wcześniej i to w dziedzinie... chemii za odkrycie kwazikryształów.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Einstein się nie mylił – udowodnili naukowcy, m.in. z Wrocławia

Einstein się nie mylił – udowodnili naukowcy, m.in. z Wrocławia

Einstein prawidłowo przewidział zmiany kształtu orbit obiektów krążących wokół Ziemi – potwierdziły to obserwacje trajektorii ruchu satelitów nawigacyjnych, prowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Prof. Krzysztof Sacha: dzięki kryształom czasowym powstaje czasotronika

Prof. Krzysztof Sacha: dzięki kryształom czasowym powstaje czasotronika

Grupa naukowców z USA oraz prof. Krzysztof Sacha z UJ przedstawiła właśnie przełomowe dokonania w pracach nad kryształami czasowymi, o czym donosi czasopismo Nature Communications. Kryształy czasowe to badane dopiero od 10 lat struktury, które podobnie, jak kryształy w przestrzeni, wykazują regularność, ale w czasie. Prawdopodobnie można w nich odtworzyć różnego typu elementy, np. nadprzewodniki czy tranzystory.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Urojona część mechaniki kwantowej naprawdę istnieje

Urojona część mechaniki kwantowej naprawdę istnieje

Zwykle przyjmowano, że liczby zespolone, czyli zawierające składnik z liczbą urojoną i (i do kwadratu daje minus jeden) są wyłącznie matematycznym trikiem. Polsko-chińsko-kanadyjski zespół naukowców udowodnił jednak, że urojoną część mechaniki kwantowej można zaobserwować w akcji w rzeczywistym świecie - informuje Centrum Nowych Technologii UW.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Dr Kardaś: prace tegorocznych laureatów Nobla stworzyły podwaliny pod badania klimatu

Dr Kardaś: prace tegorocznych laureatów Nobla stworzyły podwaliny pod badania klimatu

Najnowsza Nagroda Nobla z fizyki może być zaskoczeniem - nie było wcześniej wielu sygnałów, które wskazywałyby, że akurat ci kandydaci ją zdobędą - mówi dr Aleksandra Kardaś, fizyczka atmosfery z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, popularyzatorka nauki, autorka „Książki o wodzie”.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Zbawienne opóźnienie w reakcji atomów kryształu na lawinę fotonów z lasera

Zbawienne opóźnienie w reakcji atomów kryształu na lawinę fotonów z lasera

Dzięki rentgenowskim impulsom lasera można byłoby badać strukturę materii z wielką dokładnością, tylko że… niszczą one próbkę. Używając jednak dostatecznie krótkich impulsów laserowych będzie można oglądać niezaburzoną strukturę materii - uważają naukowcy z polsko-japońskiego zespołu. Pokazali oni, że atomy pewnego kryształu reagują na lawinę fotonów z lasera z pewnym opóźnieniem.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Prof. Wysmołek: tylko potęga umysłu podpowiada, co się dzieje w czarnych dziurach

Prof. Wysmołek: tylko potęga umysłu podpowiada, co się dzieje w czarnych dziurach

Jeśli chodzi o badania czarnych dziur, to Penrose wykonał pracę teoretyczną, a Genzel i Ghez taki obiekt zaobserwowali w centrum Galaktyki - powiedział prof. Andrzej Wysmołek. I dodał, że tylko dzięki potędze ludzkiego umysłu możemy się dowiedzieć, co się w takich obiektach dzieje.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Jądro komórkowe - najmniejszy supermarket świata

Jądro komórkowe - najmniejszy supermarket świata

Czy jeśli umieścimy dwumetrową nić DNA w maleńkim jądrze komórkowym to będzie tam jeszcze miejsce na swobodną dyfuzję molekuł? Tak. Badania naukowców z Instytutu Chemii Fizycznej PAN ujawniają, że w jądrze znajduje się sieć kanałów, które umożliwiają swobodne poruszanie się cząsteczek nawet o średnicy ok. 150 nm.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

ALICJA w Wielkim Zderzaczu Hadronów podsłuchuje rozmowy dziwnej materii

ALICJA w Wielkim Zderzaczu Hadronów podsłuchuje rozmowy dziwnej materii

Detektor ALICE w Wielkim Zderzaczu Hadronów bada dziwną materię - oddziaływania cząstek dziwnych. Badania te - nowe wyniki opublikowano w "Nature" - pomogą lepiej zrozumieć, co się dzieje we wnętrzach gwiazd neutronowych. W eksperymencie biorą udział Polacy.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

IFJ PAN: teleskop w jeziorze Bajkał wykrył sygnał z rozbłysku radiowego blazara

IFJ PAN: teleskop w jeziorze Bajkał wykrył sygnał z rozbłysku radiowego blazara

Znajdujący się w wodach jeziora Bajkał na Syberii teleskop Baikal-GVD zarejestrował przypadek oddziaływania, które prawdopodobnie pochodzi od neutrina o bardzo wysokiej energii. Kierunek jego nadejścia pokrywa się na niebie z położeniem blazaru PKS 0735+17, a więc znane jest jego ewentualne źródło - poinformował IFJ PAN.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Od materii do antymaterii i z powrotem – tryliony razy na sekundę

Od materii do antymaterii i z powrotem – tryliony razy na sekundę

Istnieją cząstki, które mogą zachowywać się jak reprezentanci raz świata materii, a raz świata antymaterii. O pomiarze ekstremalnej szybkości oscylacji takich cząstek między obu światami donosi międzynarodowa grupa naukowców pracujących przy eksperymentach w detektorze LHCb. Grupą kierowała dr Agnieszka Dziurda z IFJ PAN w Krakowie.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Zbadać świat „po drugiej stronie lustra”? Naukowiec UW dokona tego dzięki grantowi ERC

Zbadać świat „po drugiej stronie lustra”? Naukowiec UW dokona tego dzięki grantowi ERC

Gdybyśmy żyli w lustrzanym odbiciu naszego świata, woda podczas zakwitu sinic nie byłaby trująca, a kminek pachniałby miętą - mówi dr hab. Piotr Garbacz z UW, który dzięki grantowi Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC) poprowadzi badania nad cząsteczkami chiralnymi. Prace te mogą mieć wpływ na klasyfikację różnych związków chemicznych i ocenę ich efektów terapeutycznych.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Polscy fizycy eksperymentują w międzynarodowym laboratorium pod Moskwą

Polscy fizycy eksperymentują w międzynarodowym laboratorium pod Moskwą

Badania superciężkich pierwiastków, prace nad nanomateriałami do magazynowania energii, badania rozwoju Wszechświata tuż po Wielkim Wybuchu - takie możliwości daje Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych w Dubnej, którego członkiem jest Polska. O polskim wkładzie w prowadzone tam badania opowiada prof. Michał Waligórski.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

ALICE wykazuje, że swobodny kwark powabny ma masę

ALICE wykazuje, że swobodny kwark powabny ma masę

Masz problem, żeby dowiedzieć się, ile tak naprawdę ważysz, bo waga w łazience za każdym razem pokazuje nieco inny wynik? Tymczasem naukowcom z eksperymentu ALICE w CERN udało się ustalić masę kwarka powabnego - cząstki elementarnej, która waży ok. pół milionowej miliardowej miliardowej części grama i uwalniana jest tylko na ułameczek sekundy w ogromnych temperaturach powstających w zderzeniach cząstek wewnątrz Wielkiego Zderzacza Hadronów.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

IFJ PAN: kreacja bez kontaktu w zderzeniach jąder ołowiu i złota

IFJ PAN: kreacja bez kontaktu w zderzeniach jąder ołowiu i złota

Gdy rozpędzone niemal do prędkości światła jony ołowiu lub złota wpadną na siebie w czeluściach akceleratorów, na ułamki sekund tworzy się plazma kwarkowo-gluonowa, a nawet jej „koktajl” doprawiony innymi cząstkami. Zdaniem naukowców z IFJ PAN dane eksperymentalne wskazują, że na arenie wydarzeń są obecni jeszcze inni aktorzy: fotony. Ich zderzenia prowadzą do emisji pozornie nadmiarowych cząstek, których obecności nie potrafiono wyjaśnić.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Polsko-niemiecki zespół bada kwantową naturę świata w mikroskali

Polsko-niemiecki zespół bada kwantową naturę świata w mikroskali

Naukowcy z Wydziału Fizyki UW pod kierunkiem dra hab. Michała Tomzy i grupy doświadczalnej prof. Tobiasa Schaetza z Uniwersytetu we Fryburgu jako pierwsi zaobserwowali rezonanse Feshbacha pomiędzy pojedynczym jonem i ultrazimnymi atomami. Artykuł podsumowujący wyniki ich badań ukazał się w „Nature”. Publikacja została dodatkowo wyróżniona na okładce czasopisma.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka

Polacy w "Nature": Sposób na recykling odpadów chemicznych? Przerabiać je na leki

Polacy w "Nature": Sposób na recykling odpadów chemicznych? Przerabiać je na leki

Potężny algorytm komputerowy przeczesał miliardy możliwych reakcji chemicznych i pokazał, jak ze związków chemicznych traktowanych dotąd jako odpady przemysłowe produkować można ok. 300 leków - opisują w publikacji w “Nature” badacze z zespołu prof. Bartosza Grzybowskiego.

newnickk 21 gru 2025 Polacy i ich osiągnięcia Polska i Polacy Nauka